Przewlekłość postępowania – czy można dochodzić odszkodowania od Skarbu Państwa?

6 kwietnia 2018  |  
Autor: Paweł Żytkowski

Media

Zdarzają się sytuacje, kiedy postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. W takim przypadku strona może wnieść do sądu skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W przypadku uwzględnienia złożonej skargi i stwierdzenia, że w postępowaniu faktycznie nastąpiła przewlekłość postępowania, sąd na żądanie skarżącego może przyznać od Skarbu Państwa sumę pieniężną w wysokości od 2.000 zł do 20.000 zł.

Co prawda ustawodawca nie określił kryteriów, na podstawie których sąd ustala wysokość orzekanej sumy pieniężnej, to jednak powinna być ona uzależniona od czasu stwierdzonej przewlekłości oraz znaczenia sprawy dla skarżącego w której nastąpiła przewlekłość. Pod uwagę powinno zostać wzięte także zachowanie samego skarżącego, które mogło przyczynić się do przewlekłości postępowania. Przyznana suma pieniężna stanowi pewien surogat zadośćuczynienia za krzywdę wywołaną przewlekłością, chociaż nie jest tak naprawdę odszkodowaniem w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego. Jej celem jest swego rodzaju rekompensata za naruszenia prawa do rozpoznania sprawy skarżącego w rozsądnym terminie.

Jednakże mogą zdarzyć się sytuacje, kiedy strona nie jest usatysfakcjonowana wysokością przyznanej przez sąd sumy pieniężnej, lub przyznana kwota nie rekompensuje stronie powstałej dla niej szkody. W takiej sytuacji strona, której skargę uwzględniono, może w odrębnym postępowaniu dochodzić od Skarbu Państwa naprawienia szkody wynikłej ze stwierdzonej przewlekłości.

Konstytutywną przesłanką dającą możliwość wystąpienia z takim roszczeniem jest konieczność wcześniejszego uzyskania postanowienia uwzględniającego skargę na przewlekłość postępowania, które wiąże Sąd w postępowaniu cywilnym o odszkodowanie lub zadośćuczynienie. Orzeczenie takie stanowi prejudykat w postępowaniu o naprawienie szkody będącej skutkiem przewlekłości.

Jednocześnie należy pamiętać, że warunkiem koniecznym dla przyjęcia odpowiedzialności Skarbu Państwa jest zaistnienie adekwatnego związku przyczynowo-skutkowego między opieszałością postępowania sądu, a powstałą szkodą po stronie skarżącego.

Strony, które z różnych przyczyn nie wniosły w toku postępowania skargi na jego przewlekłość, także nie są pozbawione prawa do dochodzenia roszczenia odszkodowawczego. Powyższa sytuacja dotyczy osób, które nie wystąpiły ze skargą z przyczyn leżących po ich stronie – na przykład przez zaniedbanie czy niewiedzę, z czego nie można jednak czynić im zarzutu.

Możliwość wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym po prawomocnym zakończeniu postępowania nie służy zapobiegnięciu jego przewlekłości, lecz jedynie naprawieniu szkody z niej wynikającej, jeżeli taka w ogóle wystąpiła. Przesłanką uwzględnienia takiego powództwa będzie konieczność wykazania zarówno okoliczności dotyczących przewlekłości postępowania, jak i szkody pozostającej w normalnym związku przyczynowym z tym zdarzeniem.

Czytaj więcej:

property_news.png strefa_biznesu.png logotypy_rzepy_rp2.png

6 kwietnia 2018

  |  Paweł Żytkowski

Autor:

Paweł
Żytkowski

Radca prawny

Paweł Żytkowski

Mogą Cię 
zainteresować:

Media

Nowe przepisy i brak specjalistów hamują zwolnienia grupowe

4 stycznia 2024

Nowe przepisy i brak specjalistów hamują zwolnienia grupowe
Media

Unijna dyrektywa o przejrzystości wynagrodzeń – na co należy się przygotować?

15 lutego 2024

Unijna dyrektywa o przejrzystości wynagrodzeń – na co należy się przygotować?
Media

Emerytury stażowe. Większość na „tak”, ale pieniędzy nadal nie ma

8 lutego 2024

Emerytury stażowe. Większość na „tak”, ale pieniędzy nadal nie ma
Media

Ustawa o sygnalistach – Ministerstwo włączyło piąty bieg. Ważny projekt na finiszu

16 stycznia 2024

Ustawa o sygnalistach – Ministerstwo włączyło piąty bieg. Ważny projekt na finiszu
Media

Szersza ochrona trybów zamówień publicznych [NOWE PRAWO 2024]

11 stycznia 2024

Szersza ochrona trybów zamówień publicznych [NOWE PRAWO 2024]
Media

Czy umowy zlecenia będą zaliczane do wysługi lat i stażowego?

11 stycznia 2024

Czy umowy zlecenia będą zaliczane do wysługi lat i stażowego?
Media

Unijna dyrektywa o przejrzystości wynagrodzeń – na co należy się przygotować?

15 lutego 2024

Media

Emerytury stażowe. Większość na „tak”, ale pieniędzy nadal nie ma

8 lutego 2024

GP NEWSLETTER

Chcesz być na bieżąco ze zmianami prawa?
Zapisz się do naszego newslettera.